บ้านตุ๊กตาบางกอกดอลล์

เรื่องเล่า & ประวัติจาก Wikipedia

บ้านตุ๊กตาบางกอกดอลล์ (อังกฤษ: Bangkok Dolls) เป็นพิพิธภัณฑ์ที่ตั้งในซอยรัชฏภัณฑ์ (ซอยหมอเหล็ง) ถนนราชปรารภ แขวงมักกะสัน เขตราชเทวี กรุงเทพมหานคร

บ้านตุ๊กตาบางกอกดอลล์ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2499 โดยคุณหญิงทองก้อน จันทวิมล ภรรยาของอภัย จันทวิมล อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ คุณหญิงทองก้อนเคยติดตามสามีซึ่งไปประเทศญี่ปุ่นด้วยงานราชการ จึงมีโอกาสได้เข้าศึกษาการทำตุ๊กตาที่โรงเรียนตุ๊กตาโอซาวะในกรุงโตเกียว คุณหญิงทองก้อนริเริ่มความคิดการทำตุ๊กตาไทยจากคำพูดของคนไทยที่ทำงานในองค์การสหประชาชาติคนหนึ่งซึ่งเคยเห็นตุ๊กตาของประเทศต่าง ๆ ที่สหประชาชาติเก็บรักษาไว้ เมื่อคนผู้นั้นมีโอกาสได้พบกับคุณหญิงทองก้อนเมื่อ พ.ศ. 2498 จึงบ่นเรื่องที่ตุ๊กตาไทยประณีตสู้ตุ๊กตาประเภทอื่นไม่ได้ ประกอบกับที่คุณหญิงทองก้อนได้รับแรงบันดาลใจจากหนังสือพิมพ์ภาษาอังกฤษฟรีเวิลด์ (Free World) เมื่อ พ.ศ. 2499 ที่ตีพิมพ์เรื่องราวของแพทย์หญิงอาเลลี ควิริโน (Aleli Quirino) ชาวฟิลิปปินส์ซึ่งทำตุ๊กตาจนประสบความสำเร็จและมีชื่อเสียงโด่งดัง คุณหญิงทองก้อนทำตุ๊กตาไทยตัวแรก ณ ที่พำนักบนชั้น 3 ของอาคาร 9 ถนนราชดำเนิน อภัยผู้สามีตั้งชื่อว่า "ตุ๊กตาบางกอก" เรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า "Bangkok dolls" ภายหลังเรียกทับศัพท์เป็น "ตุ๊กตาบางกอกดอลล์" ตุ๊กตาทุกตัวที่ทำขึ้น ณ สถานที่นี้มีเครื่องหมายแปะว่า "Handmade, Bangkok Dolls, Thailand" (ตุ๊กตาบางกอกทำด้วยมือในประเทศไทย) และมีการทำแคตตาล็อกภาษาอังกฤษด้วย ในปีเดียวกันนั้น คุณหญิงทองก้อนทำตุ๊กตาละครรำชื่อ "นาง" ขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในนามสมาคมศิษย์เก่าวังหลัง-วัฒนา เนื่องในวโรกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา เมื่อ พ.ศ. 2502 ราชเลขาธิการสำนักพระราชวังติดต่อคุณหญิงทองก้อนขอให้ทำตุ๊กตาเป็นคู่สำหรับพระราชทานเป็นของขวัญพระราชทานแก่เจ้าหญิงอเล็กซานดราแห่งเคนต์ที่เสด็จเยือนประเทศไทยในช่วงเวลานั้น คุณหญิงทองก้อนมีความเห็นว่าตุ๊กตาบางกอกดอลล์ที่ทำขึ้นมาแต่เดิมมีขนาด 16 นิ้วซึ่งมีขนาดใหญ่เกินไป ไม่สะดวกแก่การการพกพา จึงมีความคิดจะลดขนาดตุ๊กตาลงเป็น 12 นิ้วหรือ 1 ฟุต อีกทั้งยังได้เชิญผู้เชี่ยวชาญศิลปะสาขาต่าง ๆ มาร่วมกันช่วยปรับปรุงตุ๊กตาบางกอกดอลล์ให้ดียิ่งขึ้น เช่น หลวงวิศาลศิลปกรรม (เชื้อ ปัทมจินดา) ช่วยออกแบบลายเสื้อผ้า สร้างแบบหัวโขนและเครื่องประดับ เรวัติ เสนีย์วงศ์ ณ อยุธยา ช่วยเขียนหัวโขน ศาสตราจารย์ศิลป พีระศรี แนะนำสัดส่วนตุ๊กตา ช่วยปั้นแบบหน้า

ข้อมูลจาก Wikipedia ภาษาไทย บทความ "บ้านตุ๊กตาบางกอกดอลล์" ภายใต้สัญญาอนุญาต CC BY-SA 4.0 (ตัดตอนบางส่วน)