วนอุทยานถ้ำจัน

เรื่องเล่า & ประวัติจาก Wikipedia

วนอุทยานถ้ำจัน เป็นวนอุทยานขนาดเล็ก ตั้งอยู่ที่บ้านน้ำหมีใหญ่ อำเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ ภายในวนอุทยานมีถ้ำหินปูนจำนวนมากมาย โดยถ้ำขนาดใหญ่ที่สุดชื่อถ้ำจัน เป็นถ้ำที่มีลักษณะโถงใหญ่และมีขนาดปากถ้ำกว้างที่สุดในจังหวัดอุตรดิตถ์

สมัยก่อนยังมีบุคคลกลุ่มหนึ่งได้อพยพเข้ามาจากบ้านน้ำพี้ ต.น้ำพี้ อ.ตรอน จังหวัดอุตรดิตถ์ในครั้งนั้นยังมีเงี้ยว(ไทยใหญ่)เข้ามาตีเมืองแพร่และเอาชนะเมืองแพร่ได้ และได้เข้าไปล้อมจับเอาพระยาชัยบูรณ์ผู้ครองเมืองแพร่ นำไปสำเร็จโทษแสียแล้วเงี้ยวจึงยกทัพลงมาทางทิศใต้ตั้งฐานทัพอยู่ที่ท่าเซา (ปัจจุบันคือ ท่าเสา)โดยมีความประสงค์ที่จะเข้าตีเมืองพิชัย และเมืองพิษณุโลก โดยจะต้องตีเมืองพิชัย ซึ่งเป็นเมืองหน้าด่านก่อน แต่การที่จะตีเมืองพิชัย ดังนั้นจะต้องตีเมืองรี้ซึ่งเป็นเมืองหน้าด่านฝ่ายเหนือให้ได้ ก่อนเพราะหากพลาดท่าพ่ายแพ้ต่อเมืองพิชัยจะได้หนีออกเมืองรี้เมื่อฝ่ายเมืองรี้ทราบข่าวว่าทัพเงี้ยวจะเข้ามาทำศึกจึงได้เตรียมการต่อสู้กับเงี้ยวไว้เป็นอย่างดีพอทัพเงี้ยวมาถึงจึงช่วยกันระดมพลตีทัพเงี้ยว จนทัพเงี้ยวแตกกระเจิงไปอยู่ที่ห้วยทัพแตกส่วนข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ที่อยู่ในเมืองรี้ก็อพยพที่อยู่ใหม่กลัวว่าทัพเงี้ยวจะเข้ามาตีเมืองอีก จึงพากันโดยอพยพมาอยู่ที่ปากห้วยจันซึ่งเป็นที่ที่อุดมสมบูรณ์มากมีคลองตรอนไหลผ่านขึ้นกลางหมู่บ้านและมีสัตว์ป่าชุกชุมมาก ต่อมาเมื่อครอบครัวเพิ่มจึงได้ตั้งเป็นบ้านน้ำหมีใหญ่ และต่อมาชาวบ้านเข้าไปแสวงหาสัตว์ป่าจึงพบถ้ำมากมายซึ่งมีลักษณะเป็นถ้ำหินงอก หินย้อย สวยงามมาก และมีต้นจันผาอยู่บริเวณถ้ำจึงพากันเรียกว่า " ถ้ำจัน "

ข้อมูลจาก Wikipedia ภาษาไทย บทความ "วนอุทยานถ้ำจัน" ภายใต้สัญญาอนุญาต CC BY-SA 4.0 (ตัดตอนบางส่วน)