วัดถ้ำเชตวัน

เรื่องเล่า & ประวัติจาก Wikipedia

วัดถ้ำเชตวัน หรือ พุทธสถานถ้ำเชตวัน หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า วัดครูบาน้อย เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลสันทะ อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน มีครูบาน้อย ญาณวิไชยเป็นผู้สร้าง และตั้งวัดเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 อาคารมีลักษณะศิลปะล้านนา มีพระมหาธาตุเจดีย์วัดถ้ำเชตวัน พระพุทธไสยาสน์มีความยาว 15 เมตร พระหยกขาว วิหาร ศาลาหลวง หอกลอง หอหลวงเทวดา ถ้ำธรรมชาติ พิพิธภัณฑ์ถ้ำเชตวัน พระธาตุอินทร์แขวน (จำลอง) และเทพทันใจ เป็นต้น ภายในวิหารประดิษฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัยองค์ใหญ่ โถงถ้ำที่มีพระพุทธรูป พระนอน พระทันใจ เจดีย์สีทอง รอยพระพุทธบาท แผ่นศิลาจารึกที่มีอักษรล้านนา (บอกเล่าเรื่องราวการสร้างวัด)

ถ้ำเชตวันเป็นสถานที่ทางพระพุทธศาสนามาแต่เดิม ก่อนการสร้างวัดในปัจจุบัน โดยมีหลักฐานเป็นศิลาจารึกที่พบในถ้ำ 2 หลัก ซึ่งฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทยของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรบันทึกไว้ หลักแรกเป็นจารึกที่ฐานพระพุทธรูปไม้ปางมารวิชัย อายุ พ.ศ. 2428 (ทะเบียนหอสมุดแห่งชาติ นน. 2131) ระบุว่าพ่อแสนธนสมบัติพร้อมครอบครัวได้สร้างพระพุทธรูปเพื่อค้ำชูพระพุทธศาสนา อีกหลักหนึ่งเป็นแผ่นศิลาจารึกอักษรธรรมล้านนา อายุ พ.ศ. 2473 (ทะเบียนหอสมุดแห่งชาติ นน. 2130) กล่าวถึงการสร้างพระพุทธรูป 2 องค์ เจดีย์ วิหารครอบรอยพระพุทธบาท กำแพงแก้ว และบันไดนาคภายในถ้ำ โดยสาธุเจ้าจันทญาณรังสี ราว พ.ศ. 2555–2556 ครูบาน้อย ญาณวิไชย เกจิอาจารย์แห่งเมืองน่าน ได้เข้ามาพัฒนาพื้นที่ถ้ำซึ่งรกร้าง และสร้างเสนาสนะขึ้นเป็นพุทธสถานถ้ำเชตวัน ประกอบด้วยวิหาร ศาลาหลวง กุฏิสงฆ์ พระธาตุ พระพุทธไสยาสน์ และอาคารพิพิธภัณฑ์ เป็นต้น ระหว่าง พ.ศ. 2557 ถึง พ.ศ. 2560 ครูบาน้อยได้เข้าปฏิบัติธรรมอยู่ในถ้ำเป็นเวลา 3 ปี 3 เดือน 3 วัน โดยเข้าถ้ำเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2557 และออกจากถ้ำเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2560 เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2558 ระหว่างที่ครูบาน้อยยังปฏิบัติธรรมอยู่ในถ้ำ ชาวอำเภอนาน้อยราว 1,000 คน ได้ชุมนุมที่ที่ว่าการอำเภอนาน้อย เรียกร้องให้ย้ายนายอำเภอและปลัดอาวุโส สืบเนื่องจากเจ้าหน้าที่ได้ขอให้เปิดประตูถ้ำในระหว่างการลงพื้นที่ตรวจสอบ ฝ่ายเจ้าหน้าที่ชี้แจงว่าการลงพื้นที่เป็นการตรวจตามนโยบายปราบปรามแรงงานต่างด้าวผิดกฎหมายและปัญหาอื่นในเขตพื้นที่ และปฏิเสธว่ามิได้บุกรุกหรือตัดกุญแจถ้ำตามที่ชาวบ้านเข้าใจ ขณะที่ชาวบ้านและคณะกรรมการวัดเห็นว่าการกระทำดังกล่าวเป็นการลบหลู่ศรัทธา ท้ายที่สุดเจ้าหน้าที่ทั้งสองรับปากว่าจะขอย้ายตนเองตามระเบียบ ต่อมาได้มีการขอตั้งเป็นวัด โดยเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 สำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดน่านได้เข้าถวายคำปรึกษาแก่ครูบาน้อย เรื่องการขอตั้งวัดและการตั้งโรงเรียนพระปริยัติธรรม และได้รับการตั้งเป็นวัดในพระพุทธศาสนาเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 ต่อมาวัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา ตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี ลงวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2568 และประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2568 โดยมีเขตวิสุงคามสีมากว้าง 13 เมตร ยาว 26 เมตร

ข้อมูลจาก Wikipedia ภาษาไทย บทความ "วัดถ้ำเชตวัน" ภายใต้สัญญาอนุญาต CC BY-SA 4.0 (ตัดตอนบางส่วน)